NEDERLANDS
DTS-ES Extended SurroundaDTS 96/24
DTS-ES Extended Surround is een nieuw digitaal meerkanalen-signaalformaat dat is ontwikkeld door DigitalDe afgelopen jaren zijn de sampling-frequentie, het aantal bits en het aantal kanalen die bij de opname van
Theater Systems Inc. DTS-ES Extended Surround is uiterst compatibel met het conventionele DTS Digitalmuziek, enz. in studioOs worden gebruikt toegenomen, en er is een groeiend aantal signaalbronnen van hoge
Surround-formaat en verbetert aanzienlijk de 360-graden surroundindruk en de ruimtelijke expressie dankzij eenkwaliteit, zoals 96 kHz/24-bits 5,1-kanaalsbronnen.
verdere uitbreiding van de surroundsignalen. Dit formaat wordt professioneel gebruikt in bioscoopzalen sinds
1999. Naast de 5,1 surroundkanalen (links voor, rechts voor, midden, surround-links, surround-rechts en LFE)
biedt DTS-ES Extended Surround tevens het SB-kanaal (surround-achter, soms ook Osurround-midden�Er zijn bijvoorbeeld DVD-videobronnen met hoge beeld- en geluidskwaliteit met 96 kHz/24-bits stereo PCM-
genoemd) voor surroundweergave met in totaal 6,1 kanalen. DTS-ES Extended Surround bevat tweeaudiotracks.
signaalformaten met verschillende opnamemethoden voor het surroundsignaal, zoals hieronder beschreven.Aangezien de datasnelheid van deze audiotracks bijzonder hoog is, zijn er echter grenzen aan het opnemen in
slechts twee kanalen, en aangezien de kwaliteit van de beelden moet worden beperkt, worden vaak alleen
2 DTS-ESa Discrete 6,1stilstaande beelden opgenomen.
DTS-ES Discrete 6,1 is het laatste nieuwe opnameformaat. In dit formaat zijn alle 6,1 kanalen (inclusief het SB-Voorts is 96 kHz/24-bits 5,1-kanaals-surround mogelijk met DVD-audiobronnen, maar zijn DVD-audiospelers
kanaal) afzonderlijk opgenomen met een digitaal discreet systeem. Het voornaamste kenmerk van dit formaatvereist om ze met deze hoge kwaliteit te kunnen afspelen.
is dat, aangezien de kanalen SL, SR en SB volledig onafhankelijk zijn, het geluid met een totale vrijheid kan
worden ontworpen en het mogelijk is om een effect te bereiken waarbij geluidsbeelden zich vrij bewegen
tussen de achtergrondgeluiden en de luisteraar 360 graden omringen.DTS 96/24 is een meerkanaals digitaal signaalformaat ontwikkeld door Digital Theater Systems Inc. om voor deze
Hoewel een optimaal effect wordt bereikt wanneer met dit systeem opgenomen soundtracks wordensituatie een oplossing te bieden.
weergegeven met een DTS-ES-decoder, worden bij weergave met een conventionele DTS-decoder de
signalen van het SB-kanaal automatisch gedownmixed naar de SL- en SR-kanalen, zodat geen enkelConventionele surroundformaten gebruikten sampling-frequenties van 48 of 44,1 kHz, zodat 20 kHz zowat de
signaalbestanddeel verloren gaat.hoogst mogelijke weergavesignaalfrequentie was. DTS 96/24 verhoogt de sampling-frequentie tot 96 of 88,2 kHz
en verkrijgt zo een frequentiebereik van meer dan 40 kHz.
2 DTS-ESa Matrix 6,1Voorts heeft DTS 96/24 een resolutie van 24 bits, wat resulteert in dezelfde frequentieband en hetzelfde
Met dit formaat ondergaan de signalen van het bijkomende SB-kanaal een matrix-codering en worden zedynamisch bereik als 96 kHz/24-bits PCM.
vooraf ingevoerd in de kanalen SL en SR. Bij de weergave worden ze gedecodeerd naar de kanalen SL, SR en
SB. De prestaties van de bij de opname gebruikte encoder kunnen volledig worden ge?venaard door gebruik
Net als de gewone DTS Surround is DTS 96/24 compatibel met maximaal 5,1 kanalen, zodat bronnen opgenomen
te maken van een door DTS ontwikkelde uiterst precieze digitale matrix-decoder, waarmee een surroundgeluid
wordt verkregen dat dichter het door de producent bedoelde geluidsontwerp benadert dan het geval zou zijnmet DTS 96/24 kunnen worden weergegeven in meerkanaals-audio met een hoge sampling-frequentie met
met conventionele signaalbronnen met 5,1 of 6,1 kanalen. normale media als DVD-videoOs en CDOs.
Bovendien is het bitstream-formaat 100% compatibel met conventionele DTS-signalen, zodat het effect vanMet DTS 96/24 kan dus hetzelfde 96 kHz/24-bits meerkanaals-surroundgeluid worden bereikt als met DVD-Audio
het formaat Matrix 6,1 ook met signaalbronnen met 5,1 kanalen kan worden verkregen. Uiteraard kunnentijdens het bekijken van DVD-videobeelden op een gewone DVD-videospeler ( 1). Voorts kan met DTS 96/24-
bronnen die zijn gecodeerd met DTS-ES Matrix 6,1 ook worden weergegeven met een DTS-decoder voor 5,1compatibele CDOs 88,2 kHz/24-bits meerkanaals-surroundgeluid worden verkregen met normale CD/LD-spelers
kanalen.( 1).
Wanneer bronnen die zijn gecodeerd met DTS-ES Discrete 6,1 of Matrix 6,1 worden gedecodeerd met een DTS-
Zelfs bij het opnemen van meerkanaalssignalen van hoge kwaliteit is de opnametijd dezelfde als die van gewone
ES-decoder, wordt het formaat automatisch herkend bij het decoderen en wordt de meest geschikte
weergavestand ingesteld. Het kan evenwel voorkomen dat Matrix 6,1-bronnen worden herkend als een formaatDTS-surroundbronnen.
met 5,1 kanalen en dat de DTS-ES Matrix 6,1-stand handmatig moet worden ingesteld om deze bronnen weerBovendien is DTS 96/24 volledig compatibel met het conventionele DTS-surroundformaat, zodat DTS 96/24-
te geven. signaalbronnen kunnen worden weergegeven met een sampling-frequentie van 48 kHz of 44,1 kHz op
(Zie blz. 233 voor instructies m.b.t. het kiezen van de surroundstand.)conventionele DTS- of DTS-ES-surrounddecoders ( 2).
De DTS-ES-decoder beschikt nog over een andere functie: de surroundstand DTS Neo:6 voor 6,1-
kanalenweergave van digitale PCM- en analoge signaalbronnen.1 Een DVD-speler met digitale DTS-uitvoercapaciteit (voor CD/LD-spelers, een speler met digitale
uitgangen voor conventionele DTS CDOs/LDOs) en een disc opgenomen in DTS 96/24 zijn vereist.
2 De resolutie is 24 of 20 bits, afhankelijk van de decoder.
2 DTS Neo:6a surround
Deze stand voert conventionele 2-kanalensignalen naar de uiterst precieze digitale matrix-decoder die wordt
gebruikt voor DTS-ES Matrix 6,1 om een surroundweergave met 6,1 kanalen te verkrijgen. De uiterst precieze
herkenning van het ingangssignaal en de matrixverwerking maken een weergave van de volledige band
mogelijk (frequentieweergave van 20 Hz tot 20 kHz of hoger) voor alle 6,1 kanalen, en de scheiding tussen de
verschillende kanalen wordt verbeterd tot hetzelfde niveau als dat van het digitale discrete systeem.
DTS Neo:6 surround biedt twee standen voor een optimale decodering van de signaalbron.
Y DTS Neo:6 Cinema
Deze stand is optimaal voor het weergeven van films. Bij het decoderen wordt de nadruk gelegd op de
scheiding, teneinde dezelfde sfeer te cre?ren met 2-kanalenbronnen als met 6,1-kanalenbronnen.
Deze stand is ook uiterst geschikt voor het weergeven van bronnen die zijn opgenomen in conventionele
surroundformaten, aangezien de in-fase-componenten grotendeels worden toegewezen aan het
middenkanaal (C) en de omgekeerde-fase-componenten aan de surroundkanalen (SL, SR en SB).
Y DTS Neo:6 Music
Deze stand is het meest geschikt voor het weergeven van muziek. Veranderingen in de geluidskwaliteit
worden beperkt door het decoderen met de nadruk op de voorste kanalen (FL en FR), en een natuurlijk
gevoel van expansie wordt toegevoegd aan het geluidsveld door het effect van de surroundsignalen die
worden uitgevoerd via de midden- (C) en surroundkanalen (SL, SR en SB).
246 |